Knarrenhof en hofjeswonen: samen ouder worden

Steeds meer mensen denken na over hoe ze later willen wonen. Niet in een groot huis waar de trap een probleem wordt, maar ook niet alleen in een flat zonder iemand om je heen. Een knarrenhof of een ander hofje is dan een vorm die vaak genoemd wordt: je woont zelfstandig in je eigen woning, met buren die naar elkaar omkijken. In deze blog lees je wat hofjeswonen is, voor wie het werkt, wat je jezelf vooraf afvraagt en hoe je zoekt naar woningen die bij je passen.

Wat is een knarrenhof?

Het woord knarrenhof is een knipoog: een knar is in de spreektaal een oudere. Met een knarrenhof bedoelen mensen een groep woningen rond een gezamenlijke tuin of binnenplaats, waar vooral ouderen zelfstandig wonen en elkaar een beetje in de gaten houden. Het idee is oud. Nederland kent al eeuwen hofjes, vaak rond een binnentuin, waar mensen samen woonden en voor elkaar zorgden.

Bij een modern hofje heeft iedereen een eigen voordeur, een eigen keuken en een eigen badkamer. Je bent dus geen huisgenoot van je buren. Wat je deelt, is de ruimte buiten en soms een gemeenschappelijke ruimte binnen, voor koffie, een maaltijd of een spelletje. Hoe het precies is geregeld, verschilt per project.

Voor wie is hofjeswonen iets?

Hofjeswonen past vooral bij mensen die zelfstandig willen blijven, maar wel graag mensen om zich heen hebben. Denk aan:

• ouderen die hun eengezinswoning te groot vinden worden
• alleenstaanden die niet alleen willen wonen
• stellen die vooruitdenken en dicht bij anderen willen wonen
• mensen die in een vertrouwde buurt willen blijven, maar kleiner willen wonen

Het werkt minder goed als je veel op jezelf wilt zijn of geen zin hebt in afspraken met buren. In een hofje kom je elkaar dagelijks tegen. Dat is precies de bedoeling, maar het moet wel bij je passen.

Samen ouder worden: de voordelen

Het grootste voordeel is het gevoel dat je er niet alleen voor staat. Als je een paar dagen niet buiten bent geweest, merkt een buur dat. Als je even hulp nodig hebt met boodschappen of een klusje, is er iemand dichtbij. Dat zorgt bij veel bewoners voor rust.

De woningen zijn vaak gelijkvloers of zo gebouwd dat je er lang kunt blijven wonen, ook als lopen of traplopen moeilijker wordt. Een kleinere woning betekent ook minder schoonmaken en minder onderhoud. En de gezamenlijke tuin is een plek waar je vanzelf mensen ontmoet.

De nadelen eerlijk op een rij

Er zijn ook kanttekeningen. Een hofje is een gemeenschap, en een gemeenschap vraagt iets van je. Er zijn afspraken over de tuin, de gezamenlijke ruimte en soms over wie er mag komen wonen. Je hebt dus minder vrijheid dan in een vrijstaand huis.

Daarnaast zijn er nog niet overal hofjes, en bij bestaande projecten is de vraag vaak groter dan het aanbod. Soms is er een vereniging of stichting die bewoners kiest, met een eigen procedure. Dat betekent dat je niet altijd zomaar kunt instappen.

Ook verschilt het per project of je een woning koopt of huurt. Informeer daarom goed naar de regels en de kosten voor je verder gaat. Wat je betaalt voor beheer van de tuin of een gezamenlijke ruimte, vraag je na bij het project zelf.

Wat je jezelf vooraf afvraagt

Voordat je gaat zoeken, is het goed om een paar vragen eerlijk te beantwoorden:

• wil ik dicht bij mijn huidige buurt blijven, of mag het ook verder weg zijn?
• vind ik het fijn om buren dagelijks te zien, of heb ik liever meer afstand?
• wil ik een gemeenschappelijke ruimte, of is een gedeelde tuin genoeg?
• zoek ik een koopwoning of een huurwoning?
• hoe belangrijk zijn winkels, een huisarts en het openbaar vervoer op loopafstand?

Ga ook eens kijken bij een bestaand hofje. Praat met bewoners over hoe het samenleven in de praktijk gaat. Zij vertellen je eerlijk wat goed werkt en wat lastig is.

Zelf een hofje opzetten

Is er bij jou in de buurt nog geen hofje, dan kun je er ook zelf een beginnen met een groep gelijkgestemden. Dat vraagt tijd en doorzettingsvermogen: je hebt grond nodig, een gemeente die meedenkt en vaak een ontwikkelaar of corporatie die wil bouwen. Begin klein, met een groep mensen die hetzelfde voor ogen heeft, en zoek contact met je gemeente over de mogelijkheden.

Een hofjeswoning in koop of in huur

Bij hofjes kom je zowel koop als huur tegen, en dat maakt verschil. Bij een woning in koop ben je eigenaar van je eigen woning en betaal je vaak mee aan het onderhoud van wat je samen deelt, zoals de tuin of de gemeenschappelijke ruimte. Vraag daarom naar de afspraken: wie beslist er, hoe wordt er gespaard voor onderhoud en wat gebeurt er als je later wilt verhuizen? Soms gelden er regels over aan wie je je woning mag verkopen, zodat het hofje bij zijn opzet blijft.

Bij een huurwoning in een hofje regelt de verhuurder het onderhoud, en ligt de keuze van nieuwe bewoners vaak bij de verhuurder of een bewonersvereniging. Zet de antwoorden op papier en leg ze naast elkaar voor je beslist.

Wat voor woningen er in een hofje staan

In een knarrenhof of hofje staan meestal kleinere woningen rond een gezamenlijke tuin. Vaak zijn ze gelijkvloers, met de slaapkamer en de badkamer op de begane grond, zodat je er ook kunt blijven wonen als traplopen lastiger wordt. Er is vaak een gemeenschappelijke ruimte waar bewoners samen koffie drinken of iets organiseren.

Kijk bij de bezichtiging hoe breed de deuren zijn, of er drempels zijn en of de douche zonder opstapje is. Vraag ook hoe het onderhoud van de tuin en de gemeenschappelijke ruimte geregeld is, en wat jij daaraan bijdraagt. Zo weet je of je in de woningen van het hofje ook over tien jaar nog prettig woont.

Een hofje in het centrum of aan de rand

Een hofje kan midden in het centrum liggen, achter een poort in een oude straat, of in een nieuwe wijk aan de rand van een stad of dorp. In het centrum heb je de winkels, de dokter en het openbaar vervoer vaak op loopafstand. Dat is fijn als je later minder mobiel wordt. Aan de rand is er vaak meer groen en ruimte om samen een tuin te onderhouden.

Vraag je af wat jij het belangrijkst vindt: voorzieningen dichtbij of rust en ruimte. Kijk ook hoe je er komt zonder auto, en of de woning gelijkvloers is of later aan te passen. Op WonendNederland zoek je per plaats en op de kaart, zodat je ziet wat er rond het centrum en daarbuiten te vinden is.

In je eigen wijk blijven wonen

Voor veel mensen die aan een hofje denken, is de grootste wens niet de woning zelf, maar de plek. Ze willen in hun eigen wijk blijven wonen, dicht bij de winkels, de huisarts, de kerk of de club en de mensen die ze al jaren kennen. Verhuizen naar een kleinere woning hoeft dan niet te betekenen dat je alles achterlaat.

Kijk daarom eerst of er in je wijk of in de buurt hofjes, kleinere woningen of gelijkvloerse appartementen zijn. Vraag bij de gemeente of een woningcorporatie of er plannen zijn voor nieuwe projecten, en of er al een groep bewoners is die samen iets wil opzetten. Praat er ook met buren over: vaak zijn er meer mensen die hetzelfde zoeken. Op WonendNederland teken je je zoekgebied zelf op de kaart rond je eigen wijk, zodat je alleen woningen ziet in de buurt waar je wilt blijven.

Een knarrenhof zoeken: zo begin je

Een knarrenhof vind je zelden als kant-en-klaar aanbod op een site. Vaak begint het met een groep mensen die samen een plek zoekt, en duurt het jaren voor de woningen er staan. Begin daarom op tijd. Vraag bij je gemeente of er plannen voor een hofje zijn, en of er al een groep bestaat waar je je bij kunt aansluiten. Kom je een hofjeswoning tegen die al te huur of te koop staat, ga dan eerst kijken en praat met de bewoners. Maak nooit geld over voordat je de woning hebt gezien en weet met wie je te maken hebt.

Zo zoek je verder

Een hofje is niet de enige manier om samen ouder te worden. Ook een gelijkvloerse woning in een buurt waar je mensen kent, of een appartement met lift dicht bij familie, kan goed werken. Woningen die bij je passen vind je door eerst te weten wat je belangrijk vindt en dan gericht te zoeken.

Op WonendNederland zoek je koop- en huurwoningen in heel Nederland, per provincie, stad en soort, op de lijst en op de kaart. Vertel in je zoekprofiel waar je naar zoekt, dan staan passende woningen bovenaan en krijg je een seintje bij nieuw aanbod.

Zoek woningen per stad